Gdzie możemy najczęściej spotkać zielony dach ?
Zielone dachy stają się coraz bardziej popularne na biurowcach, budynkach publicznych i domach wielorodzinnych. To nie tylko moda na ekologię, ale także konieczność. Rośliny na dachach pomagają zatrzymywać pył z powietrza, pochłaniają dwutlenek węgla i produkują tlen. Dodatkowo zatrzymują wodę deszczową, która odparowuje z ich liści zamiast trafiać do kanalizacji, oraz pochłaniają promieniowanie słoneczne, co pomaga obniżyć temperaturę otoczenia.
W miastach, gdzie smog staje się coraz większym problemem, każda roślina jest cenna. Z tego powodu niektóre obszary mają bardzo rygorystyczne przepisy, które wymagają, aby tylko niewielka część działki była utwardzona.
Zielone dachy są świetnym rozwiązaniem pozwalającym na budowę dużego domu, ponieważ połowa powierzchni zielonego dachu jest zaliczana do powierzchni biologicznie czynnej posesji. Indywidualni inwestorzy wybierają zielone dachy płaskie nie tylko ze względu na ekologię, ale także z myślą o możliwości wykorzystania ich jako dodatkowej przestrzeni rekreacyjnej.
Zielone dachy są świetnym rozwiązaniem pozwalającym na budowę dużego domu, ponieważ połowa powierzchni zielonego dachu jest zaliczana do powierzchni biologicznie czynnej posesji.
Budowa stropodachu niewentylowanego - kto może pozwolić sobie na dach z trawą ?
Niewielkie rośliny można sadzić na skośnych dachach, jednak prawdziwy ogród rekreacyjny wymaga płaskiego dachu. W terminologii budowlanej zielony dach jest określany jako stropodach niewentylowany z typowym lub odwróconym układem warstw.
W typowym układzie warstw izolacja przeciwwodna znajduje się na izolacji termicznej, natomiast w odwróconym – izolacja przeciwwodna jest pod izolacją termiczną. Oba te układy nadają się do zazielenienia dachu roślinnością ekstensywną (niską) lub intensywną (wysoką).
Ze względu na znaczne obciążenie stropu oraz większe wymagania projektowe i budowlane, co wiąże się z wyższymi kosztami, intensywna roślinność rzadko pojawia się na dachach domów jednorodzinnych.
Zielonego dachu nie można wykonać samodzielnie; konieczne jest zatrudnienie specjalistycznej firmy, która rozpocznie od opracowania szczegółowego projektu zielonego dachu.
Niewielkie rośliny można sadzić na skośnych dachach, jednak prawdziwy ogród rekreacyjny wymaga płaskiego dachu.
Co musi zawierać projekt zielonego dachu ?
Projekt zielonego dachu musi obejmować nie tylko układ poszczególnych warstw, ale także:
- ustalenie metod odwadniania zielonego dachu
- przeprowadzenie przez dach elementów takich jak kominy, kominki wentylacyjne itp.
- wykonanie izolacji
- wykończenie krawędzi zielonego dachu
Firma zazwyczaj oferuje kompletny system dachowy, który zawiera wszystkie niezbędne materiały, w tym roślinność.
Dom z takim dachem łatwo dobrze wkomponować w zielony pejzaż, a także wyróżnić się w zabetonowanym mieście.
Jak powinno wyglądać odwodnienie zielonego dachu ?
Jednym z najbardziej skomplikowanych elementów płaskiego dachu jest system odwodnienia, a przy zielonych dachach trudność ta zwiększa się ze względu na warstwę wegetacyjną. Najczęściej wodę przenikającą przez warstwę roślinną odprowadzają wpusty dachowe, które przechodzą przez strop. Liczba i rozmieszczenie tych wpustów muszą być precyzyjnie określone przez projektanta zielonego dachu. Wpusty zbierają wodę spływającą w ich kierunku i prowadzą ją do rur spustowych biegnących pionowo wewnątrz budynku. Ten system nazywa się grawitacyjnym.
Alternatywnie, istnieje system podciśnieniowy, w którym pionowe rury spustowe są zaprojektowane tak, by były całkowicie wypełnione wodą, co tworzy podciśnienie i zasysanie wody we wpustach. W tym przypadku wpusty mogą być połączone poziomą rurą pod stropodachem, a do niej doprowadzana jest jedna rura pionowa – wewnątrz lub na zewnątrz budynku. System ten jest trudniejszy do zaprojektowania, ale może być bardziej efektywny niż grawitacyjny.
Trzecia metoda odwodnienia zielonego dachu eliminuje potrzebę wiercenia otworów w stropie. Wpusty umieszcza się w warstwie termoizolacyjnej, a rura biegnie poziomo w warstwie ociepleniowej aż do ściany attykowej, przechodzi przez otwór i na zewnątrz łączy się z pionową rurą spustową.
Niektóre firmy wykonawcze stosują dodatkowe usprawnienia, przecinając powierzchnię dachu siecią korytek odwadniających, które są wyrównane z warstwą wegetacyjną i zabezpieczone kratkami. Korytka te prowadzą wodę do wpustów. Można je również zastąpić rynienkami wykonanymi z perforowanych aluminiowych listew w kształcie litery L, wypełnionymi żwirem.
Trzecia metoda odwodnienia zielonego dachu eliminuje potrzebę wiercenia otworów w stropie. Wpusty umieszcza się w warstwie termoizolacyjnej, a rura biegnie poziomo w warstwie ociepleniowej aż do ściany attykowej, przechodzi przez otwór i na zewnątrz łączy się z pionową rurą spustową.
Jak przygotować płytę stropodachu do położenia trawnika ?
Surowa płyta stropodachu wymaga odpowiedniego przygotowania. Najważniejsze jest nadanie jej odpowiedniego spadku w kierunku odpływów deszczówki. Osiąga się to poprzez nałożenie gęstej zaprawy cementowej i formowanie nachylenia za pomocą długiej stalowej łaty. Nachylenie powinno wynosić około 3%.
Po utwardzeniu zaprawy, kolejnym krokiem jest zastosowanie paroizolacji. Jest to powłoka, która zapobiega migracji pary wodnej z ciepłych pomieszczeń pod dachem ku górze, co mogłoby spowodować zawilgocenie materiału termoizolacyjnego. Paroizolację zazwyczaj wykonuje się z papy paroizolacyjnej, którą rozkłada się na uprzednio zagruntowanym roztworem bitumicznym podłożu.
W dachach odwróconych rolę paroizolacji przejmuje hydroizolacja. Składa się ona z dwóch warstw papy: spodniej warstwy podkładowej oraz górnej warstwy wzmacnianej papy, odpornej na przerastanie przez korzenie roślin. Choć korzenie roślin stanowią większe zagrożenie, gdy hydroizolacja znajduje się nad ociepleniem, a nie pod nim, zaleca się stosowanie papy wzmacnianej, by zapewnić dodatkową ochronę.
Najważniejsze jest nadanie jej odpowiedniego spadku w kierunku odpływów deszczówki.
Jak ocieplić zielony dach ?
W typowym zielonym dachu izolacja termiczna jest przykryta warstwą hydroizolacji, która pełni również funkcję pokrycia dachowego. Do izolacji termicznej stosuje się różne materiały, takie jak twarda wełna mineralna, która dodatkowo zapewnia ochronę przeciwpożarową. Alternatywnie można użyć płyt styropianowych (EPS), polistyrenu ekstrudowanego (XPS) lub poliizocyjanuratu (PIR), które są przystosowane do łączenia na zakład (felc). Te materiały izolacyjne zawsze układa się w dwóch warstwach.
Interesującym rozwiązaniem są styropianowe płyty połączone z papą, które chronią styropian przed nadpaleniem podczas zgrzewania warstw hydroizolacyjnych. Płyty ociepleniowe muszą być solidnie przymocowane do podłoża. W przypadku płyt EPS, XPS i PIR używa się niskorozprężnej piany poliuretanowej dostępnej w puszkach. Piana ta służy również do wypełniania spoin między płytami.
Wełnę mineralną mocuje się mechanicznie za pomocą specjalnych kołków z talerzykami dociskającymi. Liczbę i rozmieszczenie tych kołków określa projektant zielonego dachu.
Izolacja termiczna w dachach odwróconych
W dachach odwróconych izolacja termiczna jest umieszczana bezpośrednio na warstwie hydroizolacyjnej, co eliminuje konieczność jej mechanicznego mocowania, które mogłoby uszkodzić powłoki chroniące strop przed wodą. Stosowane płyty nie wymagają również wypełniania szczelin pianką. W tym układzie nie stosuje się wełny mineralnej, ponieważ szybko nasiąka wodą, tracąc swoje właściwości termoizolacyjne.
Warstwa dociskowa, która w zielonych dachach jest warstwą wegetacyjną, utrzymuje płyty na miejscu. Ważąca co najmniej 50 kg/m2 warstwa roślinności zapewnia stabilność izolacji. Na ociepleniu, pod którym znajduje się szczelna powłoka wodochronna, nie należy układać żadnych dodatkowych warstw wodoszczelnych, aby umożliwić odparowanie wody, która mogłaby przedostać się do termoizolacji.
Jeśli budynek ma ściany attykowe, izolacja termiczna musi być wyprowadzona na pionowe i poziome płaszczyzny ścian attykowych i szczelnie połączona z izolacją cieplną ścian zewnętrznych.
W tym układzie nie stosuje się wełny mineralnej, ponieważ szybko nasiąka wodą, tracąc swoje właściwości termoizolacyjne.
Jaki substrat użyć na zielonym dachu ?
Po odpowiednim przygotowaniu zielonego dachu można przystąpić do układania substratu, czyli warstwy ziemi uprawnej. Dostępne są różne rodzaje substratów, które należy dobrać w zależności od planowanej roślinności na dachu. Do wyboru są:
- substraty ekstensywne,
- substraty intensywne,
- substraty trawnikowe,
- substraty lekkie.
Należy unikać stosowania ziemi wykopanej z działki, np. pozostałości po wykopach fundamentowych. Taka ziemia jest zbyt ciężka, mało przepuszczalna i może być zachwaszczona. Również użycie zwykłej ziemi kwiatowej nie jest zalecane, ponieważ jej struktura nie jest odpowiednia dla zielonych dachów i może prowadzić do erozji z czasem.
Roślinność można posadzić lub posiać samodzielnie, albo skorzystać z gotowych rozwiązań, takich jak darń w rolkach lub maty wegetacyjne z różnymi roślinami, na przykład łąkowymi.
Po co czekać aż trawa urośnie, można skorzystać z gotowych rozwiązań, takich jak darń w rolkach
Inna opcja na posadzenie roślin..
Niektóre firmy oferują systemy, które ułatwiają szybkie i efektywne obsadzenie zielonego dachu roślinnością. Co zawierają takie systemy? Przede wszystkim prostokątne, plastikowe skrzynki. Są one ustawiane na listwach pełniących funkcję drenującą. Wewnątrz skrzynek znajdują się wkładki filtracyjne, na które nakłada się substrat. Na wierzchu umieszcza się matę wegetacyjną z niską roślinnością, taką jak trawy i byliny.
Przed przygotowaniem podłoża warto rozważyć zainstalowanie systemu automatycznego nawadniania. Rury takiej instalacji prowadzi się po powierzchni dachu i montuje przed posadzeniem roślin lub rozłożeniem pasów darni.
